ภาวะผู้มีบุตรยาก

ภาวะผู้มีบุตรยาก



ภาวะมีบุตรยาก หมายถึง ภาวะที่คู่สมรส ไม่สามารถมีบุตรได้ภายใน 1 ปี ทั้งที่มีเพศสัมพันธุ์อย่างสม่ำเสมอ และไม่ได้คุมกำเนิดภาวะนี้พบได้ ประมาณ 10-15% ของคู่สมรสที่ต้องการมีบุตร

สาเหตุของการมีบุตรยาก
พบว่าเกิดจากฝ่ายหญิงประมาณ
40 % ฝ่ายชายประมาณ 25 % ทั้ง 2 ฝ่าย 20% และไม่ทราบสาเหตุประมาณ 15 % ดังนั้นการหาสาเหตุจึงต้องตรวจทั้ง 2 ฝ่าย 
-  
สาเหตุจากฝ่ายหญิง เช่น อายุมากภาวะไข่ไม่ตก ท่อนำไข่ตัน เนื้องอกมดลูก โรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่
-  สาเหตุจากฝ่ายชาย เช่น อสุจิน้อย ปัญหาอวัยวะเพศไม่แข็งตัว เป็นต้น

วิธีการตรวจเพื่อหาสาเหตุ 
ฝ่ายชาย โดยซักประวัติการกรวดน้ำอสุจิ (งดการหลั่งน้ำอสุจิ 2-7 วันก่อนมาตรวจ)
ฝ่ายหญิง โดยการซักประวัติ ตรวจภายใน อัลตร้าซาวน์ทางช่องคลอดดูมดลูกและรังไข่ การฉีดสีดูทำนำไข่ การเจาะเลือดตรวจระดับฮอร์โมน การส่องกล้องโพรงมดลูก การผ่าตัดผ่านกล้องเพื่อวินิจฉัย ทั้งนี้การตรวจหาสาเหตุในแต่ละราย จะมีความแตกต่างกัน ขึ้นกับประวัติและการตรวจร่างกายว่าชวนให้สงสัยว่าเป็นสาเหตุใด

การรักษาภาวะมีบุตรยาก
มีหลายวิธี เช่น การใช้ยา
(รับประทานหรือฉีด) เพื่อชักนำให้มีการตกไข่ การฉีดเชื้อเข้าโพรงมดลูก (IUI) การผ่าตัด (กรณีมีเนื่องอด ซีสต์ พังผืด ติ่งเนื้อในโพรงมดลูก เป็นต้น) การปฏิสนธินอกร่างกาย (IVF, ICSI) การใช้ไข่หรืออสุจิบริจาค การเลือกวิธีรักษาขึ้นกับหลายปัจจัย เช่น อายุ สาเหตุ ระยะเวลาที่ไม่มีบุตรและปัจจัยแวดล้อมอื่นๆ เป็นต้น 

โอกาสตั้งครรภ์ โดยธรรมชาติแล้ว หากมีเพศสัมพันธ์ในช่วงตกไข่โอกาสตั้งครรภ์มีประมาณ 20% กรณีคู่สมรสที่มีปัญหามีบุตรยาก โอกาสตั้งครรภ์ขึ้นอยู่กับสาเหตุ เช่น หญิงอายุน้อยมีปัญหาไข่ไม่ตก มีโอกาสตั้งครรภ์มากกว่าหญิงอายุมาก เป็นต้น
เทคโนโลยีที่ โรงพยาบาลศิครินทร์ นำมาใช้รักษาคู่สมรสที่มีบุตรยาก
- การใช้ยาเพื่อชักนำให้มีการตกไข่
- การผ่าตัดผ่านกล้อง (Laparoscope) เพื่อวินิจฉัย ตัดซีสต์ เลาะพังผืด การแก้ไขท่อนำไข่ตัน เป็นต้น
- การผ่าตัดแก้หมัน
- การฉีดเชื้อเข้าโพรงมดลูก (Intrauterine Insemination ; IUI)
- เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ (การทำเด็กหลอดแก้ว

IVF (In Vitro Fertilization) คือการฉีดยาเพื่อกระตุ้นรังไข่ แล้วเจาะดูดไข่ออกมาผสมกับอสุจิในงานทดลอง แล้วเลี้ยงจนเป็นตัวอ่อน (embryo culture) อายุ 3-5 วัน (ตัวอ่อนอายุ 5 วัน เรียก blastocyst) แล้วจึงย้ายตัวอ่อนเข้าสู่โพรงมดลูก (Embryo Transfer;ET) 

ICSI (อิ๊คซี่, Intracy Toplasmic Sperm Injection) ขั้นตอนเหมือน IVF ต่างกันที่ขั้นตอนการปฏิสนธิการทำ IVF จะใส่ sperm จำนวนหนึ่งลงในจานที่มีไข่ 1 วัน เพื่อให้เกิดการปฏิสนธิกันเอง ส่วน ICSI จะใช้กรณีที่ฝ่ายชายมีอสุจิน้อย Embryologist จะใช้อุปกรณ์จับ sperm 1 ตัว จิ้มเข้าไปในเซลล์ไข่โดยตรง เพื่อให้เกิดการปฏิสนธิขึ้น 

Embryofreezing ตัวอ่อนที่เหลือจากการย้ายตัวอ่อนสามารถแช่แข็งเก็บไว้ใช้ในคราวต่อไปได้ โดยสามารถเก็บได้นานหลาย

Spermfreezing การแช่แข็งอสุจิ กรณีที่ฝ่ายชายอาจไม่สามารถมาเก็บเชื้อ เพื่อ IUI หรือ IVF/IUSI ได้ในวันที่ต้องการหรือในกรณีที่ต้องการเก็บรักษาอสุจิไว้ก่อนการรักษาโรคที่ทำให้มีผลต่ออสุจิ เช่น การฉายแสง หรือผ่าตัดบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ การให้ยาเคมีบำบัด

PGD/PGS เป็นการดึงเอาเซลล์จากตัวอ่อนออกมาเพื่อตรวจหาความผิดปกติของพันธุกรรม ก่อนการย้ายตัวอ่อนเข้าสู่โพรงมดลูก

Assisted hatching คือการใช้ Laser ทำให้เปลือกตัวอ่อนบางลงเพื่อช่วยในการฝังตัวของตัวอ่อน

แพทย์หญิงสร้อยสุวรรณ บรรณเสถียนศรี