รู้จัก “ข้อไหล่” กันก่อน
ไหล่ของคนเรา ประกอบด้วยกระดูก 3 ส่วน ได้แก่
- กระดูกไหปลาร้าส่วนปลาย (Clavicle)
- กระดูกสะบัก (Scapular)
- กระดูกต้นแขน (Humerus)
หัวกระดูกต้นแขนนี้ จะมีลักษณะต่อเข้ากับบริเวณแอ่งของกระดูกสะบัก โดยจะมีกระดูกไหปลาร้า ซึ่งเชื่อมต่อกับกระดูกสะบักส่วนบนเป็นหลังคาคุ้มกันให้ จากนั้นเส้นเอ็นจะทำหน้าที่ในการเพิ่มความแข็งแรง ให้กับข้อไหล่ และปกคลุมด้วยกล้ามเนื้อ เพื่อทำให้แขนสามารถเคลื่อนไหวในทิศทางต่าง ๆ
โดยปกติข้อไหล่จะมีการเคลื่อนไหวมาก ธรรมชาติจึงสร้างถุงน้ำมา เพื่อช่วยในการรองรับน้ำหนัก และลดการเสียดสีของเนื้อเยื่อภายในข้อ ทำให้ข้อไหล่สามารถเคลื่อนไหวได้หลายทาง
ปวดไหล่ เกิดจากอะไร?
อาการเจ็บหรือปวดที่บริเวณข้อไหล่ หรือยกแขนข้างนั้นขึ้นไม่สุด กรณีที่เป็นมากจะไม่สามารถใช้มือข้างนั้นหวีผม หรือไขว้หลังได้! สาเหตุของอาการปวดไหล่ ที่พบได้บ่อย ๆ เกิดจาก
- ข้อไหล่หลุด มักเกิดจากอุบัติเหตุ โดยเกิดการกระแทกที่บริเวณไหล่โดยตรง สามารถเห็นได้ชัด เพราะมีอาการปวดมากจนไม่สามารถขยับไหล่ได้ มองเห็นไหล่ผิดรูปอย่างชัดเจน เกิดอาการบวมในทันที
- เอ็นข้อไหล่ฉีกขาด จะมีอาการปวดยอกในขณะที่มีการเคลื่อนไหวและเอ็นเกิดการฉีกขาด ในกรณีนี้หากได้พักข้อไหล่อย่างเพียงพอ อาการดังกล่าวสามารถหายได้ภายในประมาณ 1 เดือน
- กระดูกหัก อาการรุนแรงเด่นชัด ปวดมาก และเขียวช้ำ ต้องรีบพาผู้ป่วยไปพบแพทย์เพื่อดามกระดูกโดยทันที
- ข้อไหล่ติดแข็ง เป็นผลที่เกิดขึ้นหลังเกิดการบาดเจ็บของข้อไหล่ในสาเหตุต่าง ๆ แล้วไม่ได้มีการเคลื่อนไหว ซึ่งเป็นสาเหตุที่พบได้บ่อย เนื่องจากผู้ป่วยปฏิบัติตัวไม่ถูกต้องในระหว่างการรักษา
ปวดไหล่ ทำอย่างไรดี? ปวดไหล่แบบไหน ต้องมาพบแพทย์
- กรณีที่ปวดมาก ควรพักการใช้ข้อไหล่ และใช้ผ้าคล้องแขนห้อยคอประมาณ 2-3 วัน
- เมื่อเริ่มมีอาการปวด ควรประคบไหล่ด้วยถุงน้ำแข็ง วันละ 2-3 ครั้ง ครั้งละ 15-30 นาที
- ห้ามบีบ นวด หรือตัดข้อไหล่ที่กำลังปวด เพราะจะทำให้ไหล่ถูกดึงรั้ง เกิดการอักเสบได้ง่าย
- ไม่ควรนอนทับไหล่ข้างที่ปวดเป็นเวลานาน
- ห้ามใช้แขนข้างที่ปวดยกหรือหิ้วของหนัก เพราะจะทำให้ไหล่ถูกดึงรั้ง เกิดการอักเสบได้ง่าย
- ควรเริ่มบริหารข้อไหล่ เมื่ออาการปวดทุเลาลง โดยเริ่มต้นทำช่วงเวลาสั้น ๆ ในแต่ละครั้งก่อน แล้วจึงค่อยเพิ่มขึ้นจนกระทั่งสามารถเคลื่อนไหวหัวไหล่ได้ปกติ
- ออกกำลังบริหารกล้ามเนื้อไหล่อยู่เสมอ เพื่อเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อและการเคลื่อนไหวของข้อไหล่
- กรณีที่มีอาการปวดรุนแรงมาก หรือสงสัยว่ามีความอันตราย ควรรีบปรึกษาแพทย์เฉพาะทางด้านกระดูกและข้อทันที
ปวดไหล่ ป้องกันได้!
การบริหารข้อไหล่ จะช่วยรักษาทิศทางของการเคลื่อนไหวให้เป็นไปอย่างคล่องแคล่วว่องไว การบริหารข้อไหล่อย่างสม่ำเสมอ เช่นเดียวกันกับการออกกำลังกาย การเล่นกีฬา หรือทำกิจกรรมอื่น ๆ ที่จำเป็นต้องใช้ข้อไหล่ จะช่วยเพิ่มความแข็งแรงให้กับกล้ามเนื้อ การเคลื่อนไหวข้อ อีกทั้งยังเป็นการช่วยป้องกันและรักษาอาการปวดข้อไหล่ได้อีกวิธีหนึ่ง
ท่าบริหารหัวไหล่ ช่วยป้องกันอาการปวดไหล่
ท่าพื้นฐานในการบริหารหัวไหล่ง่าย ๆ สามารถทำได้ด้วยตนเอง จะช่วยเพิ่มความแข็งแรงให้กับกล้ามเนื้อ การเคลื่อนไหวข้อ อีกทั้งยังสามารถป้องกันและรักษาอาการปวดของข้อไหล่ได้
➀ ท่าแกว่งแขวน
- ให้นอนคว่ำบนเตียงสูง หรือยืนก้มตัวก็ได้
- ปล่อยให้แขนข้างที่เจ็บห้อยลง ค่อย ๆ แกว่งแขนไปข้างหน้าและข้างหลัง โดยไม่เกร็งกล้ามเนื้อ
- ขณะที่แกว่งแขนให้ใช้แรงเหวี่ยงแบบตุ้มนาฬิกา แกว่งให้แรงที่สุดเท่าที่จะทำได้ อาจเพิ่มน้ำหนักที่มือด้วยซึ่งจะช่วยให้มีแรงเหวี่ยงเพิ่มมากขึ้น
➁ ท่าไต่ผนัง
- ยืนหันหน้าเข้าหาผนัง โดยห่างจากผนังประมาณ 1 ฟุต
- ใช้มือทั้งสองข้างแตะผนังและพยายามไต่ผนังให้สูงที่สุดเท่าที่ทำได้
- ถ้าทำได้สูงมากพอแล้วเอาแขนลง ก้าวเท้าชิดผนังเข้าไปอีก เพื่อทำต่อไป
➂ ท่าไต่ผนังด้านข้าง
- ยืนหันข้างให้ผนัง แขนข้างที่เจ็บยกมือไต่ผนังให้สูงที่สุด ลำตัวตั้งตรง ไม่ต้องยกไหล่ตาม
➃ ท่ามือไขว้หลัง
- ยืนหันหน้าเข้าหาผนัง โดยให้ลำตัวชิดผนัง
- ใช้มือข้างที่ไม่เจ็บไขว้ไปด้านหลัง แล้วไต่ตามแนวกระดูกสันหลังขึ้นไปให้สูงที่สุดเท่าที่ทำได้ ค้างไว้แล้วเอาลง
➄ ท่ายกไม้ด้านหน้า
- ใช้อุปกรณ์ไม้กลมหรือผ้าขนหนู ที่มีความยาวพอให้มือทั้งสองข้างจับ
- ใช้มือทั้งสองข้างจับไม้ไว้ ยกมือขึ้นเหนือศีรษะตรง ๆ ทางด้านหน้าให้สูงที่สุดแล้วยกลง
➅ ท่ายกไม้ด้านหลัง
- ใช้อุปกรณ์อันเดิม และใช้มือทั้งสองข้างจับไว้ ยกแขนขึ้นไปทางด้านหลังแล้วยกลง
➆ ท่ายกไม้ด้านซ้าย-ขวา
- ใช้มือทั้งสองข้างจับไม้หรือผ้าขนหนูไว้ แล้วยกขึ้นสูง เอียงไปทางซ้าย ตั้งตัวตรง และจากนั้นย้ายไปทางขวา
➇ ท่ามือไหว้หลังจับไม้
- ใช้มือข้างซ้ายจับปลายไม้หรือผ้าขนหนูด้านหนึ่งไว้
- ไขว้มือไปด้านหลัง ให้ปลายของอุปกรณ์อีกด้านหนึ่งตั้งขึ้น ท่อนไม้หรือผ้าขนหนูชิดแผ่นหลัง
- มืออีกข้างหนึ่งอยู่เหนือศีรษะ จับปลายอุปกรณ์อีกด้านหนึ่งไว้แล้วยกขึ้น
Facebook : Sikarin Hospital
Line@ : @sikarinhospital
Care Center : 1728




