มะเร็งลำไส้ใหญ่ไม่ได้เกิดแค่กับผู้สูงอายุอีกต่อไป! ปัจจุบันพบผู้ป่วย “มะเร็งลำไส้ใหญ่” ในกลุ่มคนอายุต่ำกว่า 50 ปี เพิ่มมากขึ้นอย่างน่าตกใจทั่วโลก ซึ่งส่วนใหญ่มีสาเหตุมาจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตของคนรุ่นใหม่ ที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพลำไส้โดยตรง และอาจกลายเป็นปัจจัยกระตุ้นโรคร้ายโดยไม่รู้ตัว!
3 ปัจจัยกระตุ้น “มะเร็งลำไส้ใหญ่” ในคนรุ่นใหม่
- พฤติกรรมการกิน เช่น เน้นทานเนื้อแดง เนื้อแปรรูป อาหารปิ้งย่าง อาหารไขมันสูง และอาหารที่มีกากใย (ไฟเบอร์) น้อยเป็นประจำ
- พฤติกรรมเนือยนิ่งและภาวะอ้วน การนั่งทำงานนาน ๆ ไม่ค่อยขยับร่างกาย ขาดการออกกำลังกายทำให้เกิดโรคอ้วน ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงมากขึ้น
- พฤติกรรมการขับถ่าย การกลั้นอุจจาระบ่อย ๆ และมีอาการท้องผูกเรื้อรังทำให้สารพิษตกค้างในลำไส้นานขึ้น
สัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม
- ขับถ่ายผิดปกติเรื้อรัง (ท้องผูกสลับท้องเสีย)
- อุจจาระมีเลือดปน หรือสีเข้มผิดปกติ
- อุจจาระลำเล็กเรียวลงเหมือนแท่งดินสอ
- ปวดท้องถ่ายไม่สุด ปวดเกร็งเรื้อรัง
- น้ำหนักลดโดยไม่มีสาเหตุ และอ่อนเพลียผิดปกติ
หากมีอาการผิดปกติเรื้อรัง ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยหาสาเหตุที่เเท้จริง เเละหากมีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งลำไส้ ควรเริ่มตรวจคัดกรองตั้งแต่อายุ 40 ปี หรือเร็วกว่านั้น
ระวังถ่ายเป็นเลือด! ไม่ใช่แค่ริดสีดวงเสมอไป
ถ่ายเป็นเลือด = ริดสีดวง! คือความเข้าใจผิดที่ทำให้คนจำนวนมากเสียโอกาสในการรักษาโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ตั้งแต่ระยะแรก การไม่ตรวจให้ชัดเจนถือเป็นการเพิ่มความเสี่ยง เพราะลักษณะของเลือด และพฤติกรรมการอุจจาระ สามารถบอกความแตกต่างเบื้องต้นได้
สังเกตความต่างระหว่าง ริดสีดวง กับมะเร็งลำไส้ใหญ่
- ริดสีดวง ลักษณะเป็นเลือดสีแดงสด หยดตามหลังอุจจาระ หรือติดเปื้อนกระดาษชำระ มีอาการถ่ายปกติหรือท้องผูกเป็นครั้งคราวจากอุจจาระแข็ง มักเจ็บ คัน หรือรู้สึกมีหัวริดสีดวงโผล่ ที่รูทวาร
- มะเร็งลำไส้ใหญ่ ลักษณะเลือดสีแดงเข้ม คล้ำ หรือมีมูกเลือดปนมากับเนื้ออุจจาระ มีอาการท้องผูกสลับท้องเสีย อุจจาระลำเล็กจีบลงเหมือนแท่งดินสอ ปวดเกร็ง ท้องอืด หรือรู้สึกถ่ายไม่สุดตลอดเวลา และน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
สัญญาณเตือนอันตรายที่ต้องพบแพทย์ทันที
- ถ่ายเป็นเลือดติดต่อกันเกิน 1-2 สัปดาห์
- อายุ 45 ปีขึ้นไป แล้วพึ่งเคยถ่ายเป็นเลือดครั้งแรก
- มีอาการถ่ายเป็นเลือดร่วมกับ “นิสัยการถ่ายเปลี่ยนไป” เช่น ท้องผูกสลับท้องเสีย
- มีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่
“ไม่มีประวัติมะเร็งในครอบครัว… แปลว่าปลอดภัยจริงหรือ?”
รู้ไหม…ผู้ป่วยโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่มากกว่า 70-80% เกิดขึ้นเองโดยไม่มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งมาก่อน มีเพียงแค่ 10-20% เท่านั้นที่เกิดจากพันธุกรรมโดยตรง มะเร็งลำไส้ส่วนใหญ่เกิดจากการกลายพันธุ์ของเซลล์ที่เกิดขึ้นใหม่ระหว่างดำเนินชีวิตซึ่งถูกกระตุ้นด้วยพฤติกรรมและสิ่งแวดล้อมมากกว่ายีนที่ได้รับการถ่ายทอดมา เช่น
- อาหารและการกิน เน้นกินเนื้อแดง อาหารแปรรูป
- พฤติกรรมเนือยนิ่ง ไม่ออกกำลังกาย
- น้ำหนักเกินและภาวะอ้วน
- การสูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์
แม้ประวัติครอบครัวจะไม่เคยมีคนเป็นมะเร็งลำไส้ แต่เมื่ออายุ 40-50 ปี หรือเริ่มมีอาการผิดปกติทางการขับถ่าย การเข้ารับการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy) ถือเป็นทางเลือกการตรวจคัดกรองโรคที่มีความแม่นยำ ความปลอดภัย
การส่องกล้องลำไส้ใหญ่ ทำให้สามารถวินิจฉัยโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ ได้แม่นยำขึ้น ผู้ที่อายุ 50 ปีขึ้นไป ควรได้รับการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ โดยเฉพาะผู้ที่เคยมีประวัติในครอบครัวเคยป่วยเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ ควรได้รับการส่องกล้องเพื่อตรวจคัดกรอง โดยไม่ต้องรอให้มีอาการ
โปรแกรมตรวจส่องกล้องระบบทางเดินอาหาร ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ สถาบันทางเดินอาหารและตับ โรงพยาบาลศิครินทร์ กรุงเทพ
