‘ฟันคุด’ คือ ฟันแท้ที่ไม่สามารถขึ้นมาได้ตามปกติ เป็นฟันที่ฝังตัวอยู่ใต้เนื้อเยื่อของเหงือก และบริเวณกระดูกขากรรไกร ฟันคุดจะไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าหากตัวฟันไม่ได้โผล่พ้นขึ้นมาเหนือเหงือก จะต้องใช้การเอกซเรย์จึงจะสามารถเห็นได้ โดยการผ่าตัดจะเกิดขึ้น เมื่อฟันที่ฝังตัวอยู่ส่งผลกระทบกับฟันซี่อื่น ทำให้เกิดอาการปวด หรือเกิดอาการอักเสบติดเชื้อ
ทำอย่างไรดีเมื่อมี ‘ฟันคุด’
บางครั้งฟันคุดหรือฟันกรามซี่สุดท้าย จำเป็นต้องมีการถอน หรือผ่าออก โดยทันตแพทย์เฉพาะทางศัลยกรรมช่องปาก เพราะว่าอยู่ในลักษณะที่ไม่สามารถเกิดขึ้นได้ตามปกติ หรือไม่ได้อยู่ในแนวที่เดียวกับฟัน ส่วนมากฟันคุดจะเกิดขึ้นในช่วงวัยรุ่นตอนปลาย หรือช่วงอายุยี่สิบต้น ๆ หากปล่อยฟันคุดไว้จะมีความเสี่ยงต่อภาวะต่าง ๆ
- เหงือกในบริเวณที่ปกคลุมฟันคุดอักเสบหรือมีการติดเชื้อ
- เกิดฟันผุที่ฟันกรามซี่ข้างเคียง
- โรคปริทันต์ (โรคเหงือก)
- พยาธิวิทยา – ซีสต์เนื้องอก
- อาจเกิดความเสียหายต่อฟันซี่ที่ติดกัน หรือมีการละลายตัวของกระดูกที่รองรับฟันซี่ที่ติดกัน เป็นผลจากแรงดันของฟันคุด
- อาการปวดเรื้อรังหรือรู้สึกไม่สบาย
- ปัญหาเกี่ยวกับการจัดฟันได้ในตำแหน่งที่ไม่ดี หรือมีฟันหน้าซ้อนเก
โรคเหงือกอักเสบ อันตรายที่เกิดในช่องปาก
คำแนะนำการเตรียมตัวก่อนและหลังผ่าตัดฟันคุด
ก่อนการถอนหรือผ่าฟันคุด
- ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคเบาหวาน โรคหัวใจ โรคตับอักเสบ ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
- ก่อนการผ่าฟันคุด รับประทานอาหารให้เรียบร้อยพออิ่มท้อง
- แปรงฟันและทำความสะอาดช่องปากให้พร้อมก่อนผ่าฟันคุด
- งดการสูบบุหรี่
- งดเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ เพราะมีผลต่อการหยุดของเลือด และทำให้แผลผ่าฟันคุดอาจหายช้าได้
หลังการถอนหรือผ่าฟันคุด
- ประคบด้วยถุงเย็นทันทีหลังผ่าตัด เพื่อลดอาการบวม
- ควรกัดผ้าก๊อซแน่น ๆ เพื่อห้ามเลือด ให้เปลี่ยนผ้าก๊อซที่สะอาดกัดใหม่จนกว่าเลือดจะหยุดไหล
- ห้ามบ้วนน้ำลาย เลือด หรือน้ำ หลังจากผ่าฟันคุดออกใน 1 ชั่วโมงแรก เพราะจะทำให้ลิ่มเลือดไม่แข็งตัว เลือดไหลไม่หยุด
- ห้ามใช้นิ้วกดแผล ห้ามดูดแผลเล่น
- รับประทานอาหารอ่อน ๆ งดอาหารเผ็ด อาหารรสจัด
- รับประทานยาตามที่ทันตแพทย์สั่ง
- หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่และดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
- ไปรับการผ่าตัดไหมหลังจากผ่าตัดแล้ว 7 วัน
- อาจมีอาการปวด บวมหรือช้ำในช่วง 3-4 วันต่อมา แต่หลังจากนั้นอาการก็จะค่อย ๆ ดีขึ้น และหายเป็นปกติใน 2 สัปดาห์
หลังจากผ่าตัดหรือถอนฟันคุด การดูแลตัวเองอย่างเหมาะสมเป็นสิ่งสำคัญเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนและช่วยให้แผลหายเร็วขึ้น ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของทันตแพทย์อย่างเคร่งครัด หลีกเลี่ยงการใช้หลอดดูด รับประทานอาหารอ่อน งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และบุหรี่ และรักษาความสะอาดช่องปากอย่างเหมาะสม หากมีอาการบวม ปวด หรือมีเลือดออกผิดปกติ ควรรีบพบแพทย์เพื่อรับคำแนะนำเพิ่มเติม การดูแลที่ดีไม่เพียงช่วยให้แผลหายเร็วขึ้น แต่ยังช่วยลดความเสี่ยงของการติดเชื้อและภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ อีกด้วย
Facebook : Sikarin Hospital
Line@ : @sikarinhospital
Care Center : 1728
