ไพโรไลซิสแก๊สโซลีน (Pyrolysis Gasoline) หรือเรียกย่อว่า “Pygas” (ไพแกส) เป็นผลพลอยได้จากกระบวนการไพโรไลซิส (Pyrolysis)
ในการแยกสลายไฮโดรคาร์บอน ซึ่งเป็นกระบวนการเปลี่ยนแปลงสารที่เกิดจากการสลายตัวทางเคมีของโมเลกุลโดยใช้ความร้อนสูง
แต่ไม่ถึงขั้นการเผาไหม้ โดยเฉพาะจากการแปรรูปวัตถุดิบประเภทปิโตรเลียมหรือพลาสติก
มีสารประกอบที่มีคาร์บอนและไฮโดรเจนเป็นหลัก เช่น อะโรมาติกส์ (Aromatics) โดยเฉพาะเบนซีน โทลูอีน และไซลีน
คุณสมบัติและการใช้งานของ ไพโรไลซิสแก๊สโซลีน
- มีปริมาณอะโรมาติกส์สูง: Pygas มีเบนซีน โทลูอีน และไซลีน (Benzene, Toluene, Xylene) สูง ทำให้มีมูลค่าสำหรับการสกัดอะโรมาติกส์
- ใช้ในอุตสาหกรรมปิโตรเคมี: นิยมใช้ในอุตสาหกรรมปิโตรเคมี เพื่อสกัดสารอะโรมาติกส์ ซึ่งเป็นสารตั้งต้นในอุตสาหกรรมการผลิตพลาสติก ยางสังเคราะห์ และสารเคมีอื่น ๆ
- เชื้อเพลิงผสม: Pygas บางส่วนอาจนำไปผสมกับน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อเพิ่มค่าความร้อน (octane rating)
ผู้ที่ได้รับสารนี้ ควรสังเกตอาการผิดปกติ ดังนี้
- ปวดหัว คลื่นไส้ อาจกดทับประสาทถึงขั้นหมดสติ
- ระคายเคืองต่อทางเดินอาหาร อาจถึงขั้นสำลักอาเจียน
- ระคายเคืองผิวหนัง จนเกิดอาการแพ้ และคัน
- ระคายเคืองต่อจมูก และอาจมีเลือดกำเดาไหล
วิธีการป้องกันหากได้รับสาร
- เปิดประตูหน้าต่างระบายอากาศ
- สวมใส่อุปกรณ์ป้องกัน หน้ากากป้องกัน PM2.5
- ถอดเสื้อผ้า เครื่องแต่งกาย ล้างด้วยน้ำสะอาด
- ล้างตาด้วย Normal Saline
หากสัมผัสกับสารเคมีอันตราย ควรทำอย่างไร?
- หากสัมผัสสารเคมีที่ผิวหนัง ให้ล้างด้วยน้ำสะอาดให้มากที่สุด เพื่อให้สารเคมีเจือจาง
- กรณีสัมผัสทั่วร่างกายให้รีบถอดเสื้อผ้าออก
- กรณีสารเคมีเข้าตา ให้ล้างตาด้วยน้ำสะอาดทันที โดยเปิดเปลือกตาขึ้นให้ไหลผ่านตาอย่างน้อย 15 นาที ป้ายขี้ผึ้งป้ายตา แล้วรีบนำส่งแพทย์โดยเร็ว
- หากสูดดม ให้ย้ายผู้ที่ได้รับสารไปที่อากาศบริสุทธิ์ ประเมินการหายใจ และการเต้นของหัวใจ ถ้าไม่มีให้ทำการ CPR และรีบขอความช่วยเหลือ เพื่อส่งผู้ป่วยไปโรงพยาบาลให้เร็วที่สุด
ในท้ายที่สุดแล้วหากขาดความรู้ความสามารถในการช่วยเหลือผู้ที่ได้รับสาร จำเป็นต้องโทรเรียกรถฉุกเฉินหรือนำตัวส่งโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุดในทันทีก่อนอันตรายถึงชีวิต
ขอบคุณข้อมูลจาก กระทรวงสาธารณสุข
