ภาวะมีบุตรยาก

ภาวะมีบุตรยาก คืออะไร
ภาวะมีบุตรยาก หมายถึง การที่คู่สมรสไม่สามารถมีบุตรได้ทั้งที่ไม่ได้คุมกำเนิด และมีเพศสัมพันธ์อย่างสม่ำเสมอเป็นเวลาอย่างน้อย 1 ปี ประมาณร้อยละ 15 ของคู่สมรส ในประเทศไทยมีประชาชนที่อยู่ในวัยเจริญพันธุ์ประมาณ 10 ล้านคู่ ดังนั้น จะมีคู่สมรสประมาณ 1.5 ล้านคู่ที่มีปัญหาดังกล่าว เราแบ่งภาวะมีบุตรยากออกเป็น 2 ชนิด คือ 1. ภาวะมีบุตรยากชนิดปฐมภูมิ คือ คู่สมรสดังกล่าวไม่เคยมีบุตรเลย 2. ภาวะมีบุตรยากชนิดทุติยภูมิ คือ คู่สมรสดังกล่าวเคยมีบุตรมาแล้ว แต่ไม่สามารถมีอีก

การตั้งครรภ์เกิดขึ้นได้อย่างไร
     ในฝ่ายชาย มีการสร้างเชื้ออสุจิที่ลูกอัณฑะ เชื้ออสุจิจะทำหน้าที่เป็นเซลล์สืบพันธุ์ของฝ่ายชาย นำพาเอาลักษณะทางพันธุกรรมถ่ายทอดไปสู่บุตรต่อไป ส่วนฝ่ายหญิงประมาณกลางรอบระดูไข่จะสุกเต็มที่และเกิดการตกไข่รอบละหนึ่งใบ ในขณะเดียวกันเยื่อบุโพรงมดลูกจะมีการเจริญตัวหนาขึ้นจากการกระตุ้นของฮอร์โมนจากรังไข่ เพื่อเตรียมเป็นที่ฝังตัวของตัวอ่อน ถ้าไข่กับเชื้ออสุจิไม่มีการปฏิสนธิกันในรอบนั้น ฮอร์โมนจากรังไข่จะลดระดับลงทำให้มีการหลุดลอกของเยื่อบุโพรงมดลูกกลายเป็นระดูออกมาทางช่องคลอด
     เมื่อมีเพศสัมพันธ์เชื้ออสุจิว่ายผ่านมูกบริเวณปากมดลูก เข้าไปในโพรงมดลูกและหลอดมดลูก ถ้าขณะนั้นมีไข่ตกเข้ามาในหลอดมดลูกพอดี จะเกิดการปฏิสนธิระหว่างเชื้ออสุจิหนึ่งตัวกับไข่หนึ่งใบ และเกิดการแบ่งตัวกลายเป็นตัวอ่อนตัวอ่อนดังกล่าวจะค่อยๆเคลื่อนตามหลอดมดลูกเข้ามาในโพรงมดลูก มาฝังตัวที่เยื่อบุโพรงมดลูกและเจริญเติบโตเป็นทารกต่อไป
ทำไมจึงเกิดภาวะมีบุตรยาก

ฝ่ายหญิงประมาณ 40 % เช่น อายุมากภาวะไข่ไม่ตก ท่อนำไข่ตัน เนื้องอกมดลูก โรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

ฝ่ายชายประมาณ 25 %  เช่น อสุจิน้อย ปัญหาอวัยวะเพศไม่แข็งตัว เป็นต้น

ทั้ง 2 ฝ่าย 20% และไม่ทราบสาเหตุประมาณ 15 %

ดังนั้นการหาสาเหตุจึงต้องตรวจทั้ง 2 ฝ่าย

สาเหตุจากฝ่ายชาย อาจเกิดจาก
  • การสร้างเชื้ออสุจิที่ผิดปกติ
  • การขนส่งเชื้ออสุจิผิดปกติ
  • การมีเพศสัมพันธ์และการหลั่งน้ำเชื้อที่ผิดปกติ
  • ปัจจัยอื่นๆ เช่น ความร้อน สารเคมี ความเครียดจากการทำงาน โรคประจำตัวทางร่างกายอื่นๆ
  • สาเหตุจากฝ่ายหญิง อาจเกิดจาก
  • – ความผิดปกติของการสร้างไข่ หรือการตกไข่
             – ความผิดปกติของอุ้งเชิงกรานและหลอดมดลูก
             – ความผิดปกติของปากมดลูกและมดลูก
             -ความผิดปกติของช่องคลอด
  • ปัจจัยอื่นๆ เช่น การมีเพศสัมพันธ์ห่างเกินไป ความเครียด โรคประจำตัวทางร่างกายอื่นๆ
ทำอย่างไรจึงทราบถึงสาเหตุของภาวะมีบุตรยาก
     แพทย์จะซักประวัติและตรวจร่างกายโดยละเอียดทั้งฝ่ายชายและหญิง หลังจากนั้นจะส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการเพิ่มเติมตามความเหมาะสม
การตรวจทางห้องปฏิบัติการของฝ่ายชาย
  • การตรวจเชื้ออสุจิ
  • การตรวจระดับฮอร์โมน
  • การตรวจทางห้องปฏิบัติการของฝ่ายหญิง
  • การตรวจวัดอุณหภูมิพื้นฐานของร่างกายเพื่อดูการตกไข่
  • การตรวจระดับฮฮร์โมน เพื่อค้นหาความผิดปกติของระบบต่อมไร้ท่อ และดูการทำงานของรังไข่
  • การฉีดสีและเอกซเรย์โพรงมดลูก หลอดมดลูกเพื่อดูว่ามีการตีบตันหรือรูปร่างผิดปกติหรือไม่
  • การตรวจคลื่นเสียงความถี่สูง โพรงมดลูก รังไข่และความผิดปกติอื่นในอุ้งเชิงกราน
  • การตรวจส่องกล้อง Laparoscope ในช่องท้องเพื่อดูพยาธิสภาพต่างๆ ในอุ้งเชิงกราน และอาจผ่าเลาะผังผืดในอุ้งเชิงกรานในเวลาเดียวกันได้
  • การตรวจส่องกล้อง Hysteroscopy ในโพรงมดลูกเพื่อดูพยาธิสภาพต่างๆ ในโพรงมดลูก
เราสามารถแก้ไขภาวะมีบุตรยากได้อย่างไร
ในเบื้องต้นแพทย์จะรักษาสาเหตุที่แก้ไขได้
  • การใช้ยารักษาตามสาเหตุที่พบ
  • การผ่าตัดแก้ไขในรายที่ท่อนำไข่อุดตัน เนื้องอกมดลูก ถุงน้ำรังไข่ ผังผืดในอุ้งเชิงกราน เส้นเลือดขอดที่ถุงอัณฑะ
  • การใช้ยาร่วมกับการผ่าตัดด้วยกล้อง Laparoscope ในบางราย
      อย่างไรก็ตามมีสาเหตุที่แก้ไขไม่ได้ หรือแก้ไขแล้วคู่สมรสก็ยังไม่สามารถตั้งครรภ์ได้เอง จึงจำเป็นที่จะต้องใช้เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ต่างๆ ช่วยเหลือคู่สมรสให้ตั้งครรภ์ ได้แก่
  • การผสมเทียม IUI
  • การทำกิ๊ฟ Gift
การปฏิสนธินอกรางกายได้แก่
          –  การทำเด็กหลอดแก้ว IVF – ET
          –  การทำพรอสท์ PROST
          –  การทำเทสท์ TEST
          –  การทำอิ๊คซี่ ICSI
          –  การบริจาคไข่ ตัวอสุจิ ตัวอ่อน
          –  การอุ้มบุญ
การตรวจความผิดปกติทางกรรมพันธุกรรมของตัวอ่อนก่อนการฝังตัว PGD
โดย :      แพทย์หญิงภัสรา  แสงวารี    แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีเจริญพันธุ์ โรงพยาบาลศิครินทร์ หาดใหญ่
บทความทางการแพทย์ ผู้หญิง แม่และเด็ก
โทรหาเรา 1728 นัดหมายแพทย์ นัดหมายแพทย์

เว็บไซต์นี้ มีการเก็บข้อมูลการใช้งานเว็บไซต์ (Cookies) เพื่อส่งมอบประสบการณ์ที่ดียิ่งขึ้นให้แก่คุณในการเข้าใช้งานเว็บไซต์ คุณสามารถศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับการใช้คุกกี้ได้ที่ นโยบายการใช้คุกกี้

ตั้งค่าความเป็นส่วนตัว

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

ยอมรับทั้งหมด
จัดการความเป็นส่วนตัว
  • เปิดใช้งานตลอด

บันทึกการตั้งค่า