ไขมันพอกตับ… จากเรื่องเล็กใกล้ตัว สู่ “มะเร็งตับ” ที่ไม่ทันตั้งตัว

ไขมันพอกตับ ภัยเงียบที่ปล่อยไว้นาน…เสี่ยงมะเร็งตับ! “ภาวะไขมันพอกตับ” เป็นโรคเงียบที่คุกคามสุขภาพของคนไทยจำนวนมาก ส่วนใหญ่อาจไม่แสดงอาการใดๆ ในระยะเริ่มต้น แต่หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ดูแลอย่างเหมาะสม…อาจนำไปสู่โรคร้ายที่ไม่ทันตั้งตัว

หลายคนมองข้ามภาวะไขมันพอกตับ เพราะคิดว่าไม่ดื่มเหล้าคงไม่เป็นไร หรือเห็นว่าผลตรวจสุขภาพมีแค่ไขมันสะสมเลยปล่อยผ่าน ซึ่งในความเป็นจริงภาวะนี้สามารถพัฒนากลายเป็นโรคร้ายแรงได้ หากตับต้องแบกรับไขมันเกินความสามารถเป็นเวลานาน

เปิดเส้นทางอันตราย จากไขมันสะสมสู่มะเร็งตับ!

ขั้นที่ 1 ไขมันพอกตับ (Fatty Liver) ส่วนเกินจากน้ำตาล (โดยเฉพาะแป้งแปรรูปและน้ำตาลฟรุกโตส), ของทอด และแอลกอฮอล์ ถูกนำไปเก็บไว้ในเซลล์ตับ ระยะนี้ยัง ไม่มีอาการใดๆ
ขั้นที่ 2 ตับอักเสบเรื้อรัง (MASH) เมื่อไขมันสะสมมากเกินไปจนเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชัน เซลล์ตับจะเริ่มบวมและเกิดการอักเสบ หากเจาะเลือดช่วงนี้ค่าตับมักจะเริ่มสูงขึ้น
ขั้นที่ 3 ตับแข็งและพังผืด (Liver fibrosis to Cirrhosis) เมื่อตับอักเสบซ้ำๆ ร่างกายจะสร้างแผลเป็น หรือพังผืดขึ้นมาดักจับไว้ยิ่งพังผืดเยอะ เซลล์ตับดีๆก็จะถูกแทนที่จนเนื้อตับแข็งตัวและทำงานไม่ได้
ขั้นที่ 4 มะเร็งตับ (HCC) เซลล์ตับที่พยายามซ่อมแซมตัวเองท่ามกลางการอักเสบและพังผืดเรื้อรัง มีโอกาสกลายพันธุ์ไปเป็น เซลล์มะเร็ง ในที่สุด

กลุ่มเสี่ยงสูงที่ไม่ควรมองข้าม

สายหวาน / สายแป้ง
คนที่มีภาวะลงท้อง / น้ำหนักเกิน
คนที่นั่งนาน ขาดการออกกำลังกาย

พฤติกรรมเสี่ยง “มะเร็งตับ” คุณทำอยู่หรือเปล่า?

ป้องกันความเสี่ยงได้อย่างไรบ้าง?

ลดแป้งแปรสภาพและน้ำตาล ปรับการกินโดยลดของหวาน น้ำชง และอาหารแปรรูป เพื่อลดปริมาณไขมันใหม่ที่จะไปสะสมที่ตับ
ขยับร่างกายอย่างน้อย 150 นาที/สัปดาห์ การออกกำลังกายแบบแอโรบิกช่วยลดปริมาณไขมันในเซลล์ตับแม้น้ำหนักตัวจะไม่ลดลงทันทีก็ตาม
ตรวจเช็กแบบเจาะลึก หากรู้ตัวว่ามีภาวะไขมันพอกตับ ควรตรวจ Ultrasound หรือ FibroScan เพิ่มเติม เพื่อเช็กระดับพังผืดและความแข็งของตับอย่างแม่นยำ