เด็กกินยาก (Picky eaters)

เด็กกินยาก (Picky eaters)

   เด็กกินยาก (Picky eaters)

      เมื่อเจ้าตัวเล็กไม่ยอมรับประทานข้าว พ่อแม่ทุกคนมักมีความกังวลว่าสุขภาพจะไม่แข็งแรง หลายคนใช้วิธีบังคับ ทำให้เกิดศึกบนโต๊ะกินข้าว บางคนใช้วิธีหลอกล่อสารพัดวิธี ก็ยังไม่สามารถป้อนข้าวลูกได้ ใช้เวลาป้อนนานมื้อละ 2  ชั่วโมงก็มี วันนี้เรามีเคล็ดลับให้เจ้าตัวเล็กที่บ้านยอมหม่ำข้าวกันค่ะ

สาเหตุที่เด็กไม่ยอมกินข้าว

  • ไม่หิว เพราะกินขนม นม จนอิ่มแล้ว
  • เป็นการแสดงออกเพื่อต่อต้านวิธีการที่พ่อแม่บังคับให้กิน หรือ เป็นการเรียกร้องความสนใจ
  • เกิดจากการฝึกไม่ถูกวิธี เช่น ไม่ให้เด็กหัดป้อนเองเพราะกลัวเลอะเทอะ ครอบครัวที่รับประทานอาหารไม่พร้อมกัน หรือ บรรยากาศขณะกินไม่ดี พ่อแม่ทะเลาะกัน

วิธีการรับมือกับเด็กเลือกกิน (Food rules for picky eaters)

1. หลีกเลี่ยงการรบกวนเด็กระหว่างกิน :  พ่อแม่ ไม่ควรอนุญาต ให้เด็กเล่นของเล่นหรือดูโทรทัศน์ระหว่างกินข้าว เพราะเด็กจะถูกดึงความสนใจไป

2. ระหว่างที่คุณแม่กำลังทำอาหาร ให้ลูกมีส่วนร่วมเล็กๆน้อยๆในการทำอาหาร เช่น ให้ลูกลองจับ ช่วยหยิบอาหาร ทำให้เด็กได้สัมผัสกลิ่น รสชาติ และเห็นกระบวนการเปลี่ยนแปลงของอาหารก่อนและหลังปรุง ทำให้ลูกอยากรับประทานอาหารที่ตนเองมีส่วนร่วมในการทำมากขึ้น

3. ให้ลูกรับประทานอาหารเอง อาจจะเลอะเทอะบ้างแต่พ่อแม่ต้องอดทน เพราะจะช่วยให้ลูกรับประทานอาหารได้มากขึ้น

4. ชื่นชมเด็ก ที่สามารถรับประทานได้ด้วยตนเอง

5. เพิ่มความอยากอาหาร:  ไม่ควรให้นมหรือขนมใกล้กับมื้ออาหาร เพราะจะทำให้ลูกอิ่มจนไม่กินข้าว (อาหารมื้อหลัก และอาหารว่างควรห่างกัน ประมาณ 2-3 ชั่วโมง) ถ้าใกล้มื้ออาหารแล้วควรให้เพียงน้ำเปล่า  และที่สำคัญ เด็กอายุ 1 ปีขึ้นไป ข้าวเป็นอาหารหลัก นมจะเป็นอาหารเสริม จึงไม่ต้องกังวลว่าลูกจะกินนมไม่พอ

6. จำกัดเวลาในการกิน  : มื้ออาหารไม่ควรเกิน 30 นาทีแม้ว่าเด็กจะกินได้ไม่มากก็ตามก็ให้เก็บจานเมื่อครบ 30 นาที

7. สร้างบรรยากาศในการกินข้าว ให้สนุกสนาน ไม่ตึงเครียด ไม่บีบบังคับมากเกินไป

8.  เลือกชนิดและปริมาณอาหารที่เหมาะสมกับเด็ก  ค่อยๆตักให้ทีละน้อย ถ้าลูกกินหมดจึงค่อยเติมให้

9. เทคนิคในการเริ่มอาหารชนิดใหม่ : ต้องเริ่มทีละน้อย พยายามให้ลองซ้ำๆ บางคนอาจต้องลองให้ซ้ำๆถึง 10-15 ครั้ง กว่าลูกจะยอมกินอาหารชนิดนั้นๆ , พ่อหรือแม่กินอาหารชนิดใหม่ต่อหน้าลูก โดยแสดงให้เห็นว่าอร่อยมาก ลูกบางคนจะขอชิมเอง

10. ลดพฤติกรรมไม่พึงประสงค์

  • ไม่อนุญาตให้เด็กเล่นอาหารหรือพูดคุยมากเกินไปแทนที่จะกิน
  • ต้องสม่ำเสมอในการฝึก ไม่สลับไปมา เช่น บางวันให้กินเอง บางวันแม่ป้อนให้ บางวันดุ บางวันใจดี ดังนั้นควรทำความเข้าใจกับสมาชิกครอบครัวคนอื่นๆ เพื่อให้ฝึกไปในทางเดียวกัน ไม่ใช่ยายป้อนข้าวให้แต่แม่ให้ลูกกินเองทำให้เด็กเกิดความสับสนได้
  • สอนให้เด็กนั่งอยู่ที่โต๊ะอาหารจนกระทั่ง ทุกๆคนกินเสร็จ

       สิ่งสำคัญ คือ ต้องเข้าใจว่า วัย 1-5 ปี เป็นช่วงที่เด็กเป็นตัวของตัวเองมากที่สุด (autonomy) อยากทำอะไรเอง ดังนั้นถ้าพ่อแม่ใช้วิธีที่ผิด เข่น ปล่อยให้วิ่งเล่นโดยแม่ตามป้อนเวลาลูกเผลอ หรือ ยังชงขมเผื่อไว้ เท่ากับเป็นการบอกลูกว่ากินข้าวนิดหน่อยไม่เป็นไรเพราะยังไงก็มีนมให้กิน วิธีเหล่านี้เป็นการขัดแย้งกับธรรมชาติของเด็ก  ดังนั้นต้องฝึกให้เด็กกินอาหารเองให้เร็วที่สุด ตั้งแต่อายุ 1 ปี

แพทย์หญิง พุทธิชาติ ขันตี